Created & Powered by WDlab.gr | Hosting by Dnhost.gr

Ιστορία του Ι.Ν. Παντοκράτορος

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΠΑΤΡΩΝ

 

« Μεγάλα καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου, Κύριε ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ »

Ο Ιερός Ναός Παντοκράτορος Πατρών δεσπόζει με τους πανέμορφους τρούλους του στην Άνω Πόλη, κάτω από το Φρούριο. Είναι αφιερωμένος στο δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, στον Παντοκράτορα  Κύριο Ιησού Χριστό, και πανηγυρίζει στην εορτή της Θείας Του Μεταμορφώσεως (6 Αυγούστου).

Ο πρώτος ναός κτίσθηκε περί το 900 μ.Χ. πάνω στα ερείπια του ναού του Ολυμπίου Διός, ο οποίος βρισκόταν στο μέσον της Αρχαίας Αγοράς. Το 1205 οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάτρα και ο ναός μετατράπηκε σε Ρωμαιοκαθολικό μέχρι το 1429, χρονιά κατά την οποία ο δεσπότης του Μυστρά, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, μετέπειτα αυτοκράτορας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, απελευθέρωσε την πόλη. Την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας ( 1458- 1687 μ.Χ. ) μετατράπηκε σε τέμενος με την ονομασία « Κιουρσούμ Τζαμί », δηλαδή « Μολυβδοσκέπαστο Τζαμί », επειδή ο θόλος του ναού είχε σκεπασθεί με μόλυβδο. Το 1687, κατά την Ενετοκρατία, ο Μοροζίνης μετέβαλε το τέμενος σε Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Μάρκου. Φαίνεται πως κάποια στιγμή επεστράφη στους Ορθοδόξους, αφού το 1713 ο ναός αναφέρεται ως ενοριακός. Ωστόσο, με την ανακατάληψη των Πατρών από τους Τούρκους το 1715, μετατρέπεται και πάλι σε τζαμί. Είναι χαρακτηριστικό ότι, με το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821, ο Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός διέταξε να αφαιρεθεί ο μόλυβδος από τη στέγη του ναού, για να κατασκευαστούν σφαίρες. Στο μεταξύ ο ναός υπέστη πολλές καταστροφές από τα πυροβόλα του Φρουρίου, το οποίο βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Τούρκων. Το 1828 οι Γάλλοι του εκστρατευτικού σώματος του Μαιζών τον επισκεύασαν πρόχειρα και τον χρησιμοποίησαν ως αναρρωτήριο.

Ο ναός του Παντοκράτορος θα ανεγερθεί εκ νέου μεγαλοπρεπέστατος μετά την Απελευθέρωση, κατά τα έτη 1835 – 1840, σε ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής με τρούλους. Κτίσθηκε μάλιστα κατά μίμηση του σχεδίου του ναού της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινουπόλεως, με πολυάριθμους τρούλους και τρουλίσκους, καθώς και δύο εξωτερικά Αγιάσματα στις πλαϊνές θύρες του ναού, τα οποία σπανίως συναντάμε σε Ορθόδοξους ναούς. Το 1866 θα προστεθούν και τα δύο κωδωνοστάσια με τα χαρακτηριστικά τους ρολόγια. Έκτοτε ανακαινίσθηκε αρκετές φορές, με πιο αξιοσημείωτη την επένδυση των τρούλων με χαλκό το 1954.

Η εκκλησία είναι δισυπόστατη. Στα δεξιά της κεντρικής Αγίας Τράπεζας, έχει καθαγιασθεί και δεύτερη πλαϊνή επ’ονόματι του Αγίου Ελευθερίου, καθώς από το 1870 φυλάσσεται στον ναό τμήμα χειρός του Ιερομάρτυρος, και τελείται πανήγυρις προς τιμήν του στις 15 Δεκεμβρίου.  Στο ευρύχωρο εσωτερικό του ναού ο επισκέπτης μαγνητίζεται από το ύψος του κεντρικού τρούλου. Ιδιαίτερα μεγαλόπρεπο είναι το περίτεχνο τέμπλο, που φέρει εικόνες του Ιωαννικίου του Καυσοκαλυβίτου, καθώς και ο μαρμάρινος Δεσποτικός Θρόνος και ο ξυλόγλυπτος Άμβωνας. Στο δεξιό κλίτος υπάρχει παλαιά θαυματουργή της Θεοτόκου, την οποία ευλαβούνται ιδιαίτερα οι ενορίτες του Παντοκράτορος. Πέραν από τις δύο πανηγύρεις του ναού, από το 1887 έχει καθιερωθεί να τελείται κατά την εορτή των Θεοφανείων ( 6 Ιανουαρίου ) λιτανεία για τον αγιασμό των υδάτων της Δεξαμενής της Άνω Πόλεως, στην οποία συμμετέχει κάθε χρόνο πλήθος πιστών.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
900 μ.χ.

Κατασκευή παλαιού Ναού

Ο παλαιός Ιερός Ναός Παντοκράτορος κατασκευάστηκε πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού του Ολυμπίου Διός στα τέλη του 9ου Αιώνα.

1205 μ.Χ.

Φραγκοκρατία

Ο Ιερός Ναός μετατρέπεται από Ορθόδοξος σε Ρωμαιοκαθολικός.

1429 μ.Χ.

Απελευθέρωση απο τους Φράγκους

Το 1429 μ.Χ. η Πάτρα απελευθερώνεται από τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και ο Ιερός Ναός επιστρέφει στους Ορθοδόξους.

1458 μ.Χ.

Πρώτη Τουρκοκρατία

Ο Ιερός Ναός μετατρέπεται σε Μουσουλμανικό Τέμενος με την ονομασία Κιουρσούμ Τζαμί.

1687 μ.Χ.

Ενετοκρατία

Ο Ενετός διοικητής Μοροζίνης μετατρέπει το Τέμενος σε Ρωμαιοκαθολικό Ναό αφιερωμένο στον Άγιο Μάρκο.

1713 μ.Χ.

Ορθόδοξος Ναός

Ο Ιερός Ναός επιστρέφει στους Ορθοδόξους.

1715 μ.Χ.

Δεύτερη Τουρκοκρατία

Ο Ιερός Ναός μετατρέπεται και πάλι στο Κιουρσούμ Τζαμί.

1821 μ.Χ.

Επανάσταση

Αφαίρεση μόλυβδου από την οροφή του Ιερού Ναού για την κατασκευή βολιών.

1828 μ.Χ.

Αναρρωτήριο

Ο Γάλλος στρατιωτικός διοικητής χρησιμοποιεί το κτήριο του Ναού ως αναρρωτήριο για τους άνδρες του.

1835 μ.Χ.

Κατασκευή νέου Ιερού Ναού

Ξεκινά η κατασκευή του υπάρχοντος Ιερού Ναού.

1866 μ.Χ.

Κωδωνοστάσια

Προστίθενται τα δύο κωδωναστάσια στο κτίριο του Ιερού Ναού.

1870 μ.Χ.

Ιερό Λείψανο Αγίου Ελευθερίου

Μεταφορά της δεξιάς χείρας του Αγίου Ελευθερίου στον Ιερό Ναό.

1954 μ.Χ.

Χάλκινη οροφή

Η οροφή του Ιερού Ναού καλύπτεται με φύλλα χαλκού για την προστασία του κτηρίου από τα καιρικά φαινόμενα.

ΣΗΜΕΡΑ

Από τα Ευαγγέλια

Αγαπάτε αλλήλους.(κατά Ιωάννην)

Διυλίζοντες τον κώνωπα, την δε κάμηλον καταπίνοντες.(κατά Ματθαίον κγ')

Το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής.(κατά Μάρκον ιδ')

Ήλθον και ελάλησα αυτοίς αμαρτίαν ουκ έχω.(κατά Ιωάννην)

Μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβεις.(κατά Ματθαίον κστ')

Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ. (κατά Ματθαίον κβ')

Μην κρίνετε ίνα μην κριθήτε.(κατά Ματθαίον ζ')

Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω.(κατά Ιωάννη β')

Ύπαγε οπίσω μου Σατανά.(κατά Ματθαίον γ')

Ό γέγονε, γέγονε.(κατά Ιωάννην ιθ')

Ήγγικεν η ώρα. (κατά Ματθαίον κστ')

Το Σύμβολο της Πίστεως

Το Σύμβολο της Πίστεως είναι σύντομη ομολογία της πίστεώς μας μέσα στην οποία παρουσιάζονται περιληπτικά, με σαφήνεια και αυθεντικά τα βασικά δόγματα του χριστιανισμού.
Το Σύμβολο της Πίστεως ή αλλιώς «Πιστεύω» το λέμε κυρίως στο Μυστήριο του Βαπτίσματος αλλά και στις άλλες ακολουθίες.
Με αυτό αναγνωρίζονται οι βαπτισμένοι από τους αβάπτιστους.
Στην αρχή υπήρχαν πολλά Σύμβολα: των Αποστόλων, του Αγίου Αθανασίου κ.λ.π.
Αυτό που έχουμε σήμερα λέγεται Σύμβολο της Νίκαιας και της Κωνσταντινούπολης γιατί θεσπίστηκε στις Α΄ και Β΄ Οικουμενικές Συνόδους και είναι το μοναδικό που χρησιμοποιούν όλες οι χριστιανικές ομολογίες.
Αναφέρεται περιληπτικά σε αυτά που πρέπει να πιστεύει κάθε ορθόδοξος χριστιανός.

Αποτελείται από 12 άρθρα (στίχους)

  • Τα 7 πρώτα έγιναν στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο. Τα υπόλοιπα 5 στη Β΄.
  • Στα 9 πρώτα άρθρα κυριαρχεί το ρήμα "πιστεύω", στο 10 το ρήμα "ομολογώ" στα 11 κ 12 το "προσδοκώ".
  • Το 1ο άρθρο αναφέρεται στον Πατέρα
  • Τα άρθρα από 2ο μέχρι το 7ο στον Υιό.
  • Το 8ο στο Άγιο Πνεύμα
  • Το 9ο στην Εκκλησία.
  • Το 10ο στο Βάπτισμα.
  • Το 11ο στην Ανάσταση των νεκρών.
  • Το 12ο στην Δευτέρα Παρουσία.
TOP